PP-R mi PP-RCT mi? MF, RP, UV kısaltmaları ne anlama geliyor
PP-R ile PP-RCT arasındaki fark, aquatherm serilerindeki S, MF, RP ve UV kısaltmaları, SDR ile PN ilişkisi ve basınç-sıcaklık tablosunun nasıl okunacağı.
Aquatherm kataloğunda "green pipe SDR 9 MF RP UV" gibi bir ürün adı gördüğünüzde her parça bir bilgi taşır: malzeme, et kalınlığı oranı, katman yapısı ve dış koruma. Bu yazı bu kısaltmaları açıyor ve en sık sorulan soruyu cevaplıyor: PP-R ile PP-RCT arasında gerçekten fark var mı?
PP-R nedir?
PP-R, polipropilen random kopolimerdir (Tip 3). Basınçlı sıcak-soğuk su borularında 1980'lerden beri kullanılır; korozyona uğramaz, kireç tutmaz, füzyon kaynağıyla birleştirilir. Zayıf yönü yüksek sıcaklıkta uzun dönem dayanımının düşmesi ve ısıl uzamasının metale göre yüksek olmasıdır.
PP-RCT nedir?
PP-RCT, "PP-R with modified crystallinity and improved temperature resistance" ifadesinin kısaltmasıdır: kristal yapısı özel bir çekirdeklendirme ile düzenlenmiş PP-R. Kimyasal olarak aynı polimer ailesidir; fark, kristal yapının daha düzenli olması sayesinde yüksek sıcaklıkta uzun dönem dayanımının (MRS ve 50 yıllık dayanım eğrisi) daha iyi olmasıdır. Pratik sonuç: aynı sıcaklık ve basınç için daha ince et kalınlığı yeterli olur; yani daha büyük iç çap, daha yüksek debi ve daha az malzeme.
Aquatherm'de PP-RCT, aquatherm green SDR 9 MF RP serisinde kullanılır ve fusiolen PP-RCT olarak anılır. ISO 15874 ve SKZ belgelerinde PP-R ile PP-RCT ayrı malzeme sınıfları olarak listelenir.
Kısaltmalar
| Kısaltma | Anlamı | Ne demek |
|---|---|---|
| S | solid (tek katmanlı) | Düz PP-R boru; faser katmanı yok |
| MF | multilayer faser | Üç katmanlı, orta katman cam elyaf takviyeli; uzama en az %75 az |
| RP | reinforced PP-RCT (Aquatherm adlandırması) | Cam elyaf katmanlı PP-RCT gövde; yüksek basınç ve kolon hatları için |
| UV | UV korumalı | Dış yüzeyde siyah PE katman; dış ortam ve güneş altı montaj |
| SDR | standard dimension ratio | Dış çap / et kalınlığı; küçük SDR = kalın et = yüksek basınç |
| PN | nominal pressure | 20 °C'de bar cinsinden nominal basınç sınıfı (DIN 8077 mantığı) |
Aquatherm'de "SDR 7,4 MF RP" diye bir seri yoktur; MF RP yalnızca SDR 9'da üretilir. Küçük çaplarda (20–32 mm) faser seçenek SDR 7,4 MF'tir.
SDR ile PN ilişkisi
Aquatherm kataloğu PN kullanmaz, SDR kullanır. Türkiye piyasası ise PN diliyle konuşur. İki dil arasında yaygın eşleştirme şöyledir; kesin değerler için üreticinin basınç tablosuna bakılmalıdır.
| Türkiye'de anıldığı ad | Aquatherm serisi | Malzeme |
|---|---|---|
| PN10 | green SDR 11 S | PP-R, yalnızca soğuk su (20–30 °C) |
| PN16 | proje bazlı: SDR 9 veya SDR 7,4 S | PP-R |
| PN20 | green SDR 7,4 S | PP-R tek katman |
| PN25 (cam elyaf) | green SDR 9 MF RP | PP-RCT faser |
| PN25 (küçük çap) | green SDR 7,4 MF | PP-R faser |
Dikkat: PN etiketinin 20 °C referanslı olduğunu unutmayın. Sıcak suda izin verilen basınç çok daha düşüktür; bu yüzden asıl bakılması gereken tablo aşağıdaki gibidir.
Basınç-sıcaklık tablosu nasıl okunur?
Aquatherm, 50 yıl işletme ömrü için sıcaklığa göre izin verilen işletme basıncını verir. Green pipe için seçili değerler (bar):
| Sıcaklık | SDR 11 S | SDR 7,4 S | SDR 6 S | SDR 7,4 MF | SDR 9 MF RP |
|---|---|---|---|---|---|
| 20 °C | 12,9 | 20,4 | 25,7 | 24,5 | 23,1 |
| 60 °C | – | 10,1 | 12,7 | 12,1 | 12,2 |
| 70 °C | – | 6,7 | 8,5 | 8,1 | 10,2 |
Tablodan üç sonuç çıkar:
- SDR 11 S yalnızca soğuk su içindir; 60 °C ve üzeri için değer verilmez.
- 20 °C'de SDR 6 S en yüksek basıncı taşır, ama 70 °C'de SDR 9 MF RP (PP-RCT) daha ince etine rağmen 10,2 bar ile öne geçer. PP-RCT'nin farkı tam burada görünür: sıcaklık arttıkça dayanım kaybı daha yavaştır.
- Alın kaynaklı segment fittinglerde bu değerler 0,75 ile çarpılır.
Sıcak kullanım suyunda aquatherm sürekli sıcaklık için 60 °C, termal dezenfeksiyon için 70 °C ve üzerini, kısa süreli pik için 100 °C'yi referans verir.
Hangi seriyi ne zaman seçmeli?
- Soğuk su, düşük basınç, büyük çap: SDR 11 S. Ekonomik, ince etli, yüksek debi.
- Daire içi sıcak-soğuk su: SDR 7,4 S veya küçük çapta SDR 7,4 MF. Uzama sorunu kısa hatlarda sınırlıdır.
- Kolon, ana dağıtım, kollektör gövdesi: SDR 9 MF RP. Düşük uzama, seyrek askı, yüksek sıcaklıkta basınç payı.
- Dış ortam, çatı, teras: MF UV veya MF RP UV. PE dış katman UV'yi keser; UV korumasız boru ambalajında bile en fazla altı ay dış ortamda bekletilir.
- Isıtma-soğutma, fan-coil: aquatherm blue serisi; aquatherm green içme suyu odaklıdır.
PP-R ile PP-RCT'yi birbirine kaynaklamak
Aquatherm sisteminde PP-R ek parçalar PP-RCT boru ile aynı 260 °C soket füzyon prosedürüyle birleştirilir; üretici bu kombinasyonu kendi sistemi içinde onaylar. Farklı üreticilerin PP-R ve PP-RCT ürünlerini karıştırmak ise garanti dışıdır.
Özet
PP-RCT, PP-R'nin yerini alan yeni bir malzeme değil; yüksek sıcaklıkta daha iyi dayanım veren geliştirilmiş bir sınıfıdır. Cam elyaf (MF) katmanı uzamayı çözer, RP bu katmanı PP-RCT gövdeyle birleştirir, UV dış ortam koruması ekler. Şartname yazarken "PN25 cam elyaf" yerine "SDR 9 MF RP, PP-RCT, cam elyaf takviyeli" yazmak, teklif aşamasında yanlış ürün gelmesini önler.
Serilerin çap listesi, teknik veriler ve güncel fiyat teklifi için Aquatherm yeşil boru sayfamıza geçebilirsiniz.